تیروئید

همه چیز در مورد اختلالات تیروئید و درمان آن

کم‌کاری یا پرکاری تیروئید با علائمی خاموش و پنهان همراه است که بهتر است افراد از آن باخبر باشند. غده تیروئید با انتشار هورمون‌های بسیار مهم در بدن سوخت و ساز و انرژی مورد نیاز بدن را تامین می‌کند. علائم عملکرد ضعیف این هورمون بسیار خاموش و پنهان است و در بسیاری موارد با علائم بیماری‌های دیگر همپوشانی دارد.
 این غده حیاتی در گردن شما قرار دارد و بسیاری از سطوح سلامتی شما را کنترل می کند. بیایید بررسی عمیق تری انجام دهیم و ببینیم چه نشانه هایی از اختلال در عملکرد تیروئید خبر می دهند.

علائمی که نشان می دهد عملکرد تیروئید شما مشکل دارد

استخوان های ضعیف
اگر استخوان های ضعیفی دارید، تیروئید خودتان را چک کنید. عملکرد غیر نرمال تیروئید می تواند غلظت مواد معدنی استخوان را کاهش دهد. کلسیم سروم معمولا” با هایپوتیرویدیسیم در رنج نرمال خواهد بود، اما خارج از بازه بهینه عملکردش قرار خواهد گرفت.

مشکلات روده ای
عملکرد پایین تیروئید می تواند حرکات روده ای را کاهش دهد، موضوعی که برای سلامت گوارش حیاتی است. توانایی بدن شما برای جذب مواد مغذی نیز با اختلال عملکرد تیروئید به مشکل می خورد. عملکرد سالم تیروئید التهاب روده را کنترل می کند و عملکرد پایین تیروئید به زخم معده و سندرم روده ارتباط داده می شود.

ضعف در رابطه جنسی
بسیاری فکر می کنند از بین رفتن میل جنسیشان به دلیل بالا رفتن سن است. در حالی که ممکن است علامت یک مشکل هورمونی باشد. عملکرد تیروئید روی متابولیسم استروژن و تستوسترون در بدن تأثیر دارد. هایپوتیرویدیسیم به اختلال نعوظ در مردان مرتبط است و در هر دو جنس مرد و زن، میل جنسی را کم می کند.

بالا رفتن وزن
حتما” شما هم از کسی شنیده اید که آب هم بخورم باز چاق می شوم! وقتی هورمون تیروئید شما پایین باشد (کم کار)، بدن توانایی کمتری برای سوزاندن چربی دارد و این شما را در برابر کاهش وزن مقاوم می کند. حتی سال ها رژیم های غذایی و ورزش هم نمی تواند این مشکل را رفع کند
بالا رفتن وزن دلیل به وجود آمدن مشکلات شما نیست، بلکه نشان از مشکل تیروئید است که به آن پرداخته نمی شود. برای از دست دادن وزن باید اول در وضعیت سلامت باشید، نه برعکس. وقتی از نظر هورمونی در شرایط سالم و نرمال قرار گرفتید، آن موقع کاهش وزن هم یک پروسه طبیعی خواهد بود.

انرژی کم
در کنار کم کردن توانایی شما در چربی سوزی، هایپوتیرویدیسیم سطح انرژی شما را هم کاهش می دهد.

علائمی که نشان می دهد عملکرد تیروئید شما مشکل دارد

مشکلات قند خون
وقتی بدن شما تیروئید کمی دارد، توانایی بدن شما برای جذب گلوکز یا قند خون را کاهش می دهد. برای ساخت ATP (آدنوزین تری فسفات) درون سلول، نیاز به گلوکز دارید، ATP سوخت درون سلولی شماست. علارغم متابولیسم کند گلوکز، بسیاری از کسانی که هورمون های تیروئید کمی دارند یعنی تیروئید آن ها کم کار است،می توانند دچار هیپوگلیسمی شوند، یعنی افت قند خون. (قند خون پایین، به عنوان هیپوگلیسمی معروف است)
چون سلول ها گلوکز های مورد نیازشان را دریافت نمی کنند، حتی با آزماش قند خون نرمال همچنان می تواند افت قند خون را احساس کنید. این چرخه معیوب اختلال تیروئید می تواند منجر به سندرم متابولیک یا مقاومت انسولین شود.

کلسترول و تری گلیسیرید بالا
سطح پایین هورمون تیروئید، سوخت و ساز کلسترول را نیز کاهش می دهد که منجر به افزایش سطح کلسترول و تری گلیسیرید می شود. کلسترول بالا یک عامل ضعیف برای بالا رفتن ریسک حمله قلبی و سکته است، اما تری گلیسیرید می تواند مستقیما” یک عامل اصلی برای افزایش ریسک این بیماری ها باشد.

خستگی آدرنال
وقتی دچار هیپوتیرویدیسیم می شوید، به چرخه هیپوتالاموس، هیپوفیز و آدرنال فشار وارد می شود. به خاطر کمبود گلوکز و انرژی وارد شده به سلول، آدرنال مغزی کورتیزول بیشتری ترشح می کند تا انرژی بیشتری به سلول ها برسد. این سلامتی هورمونی شما را بیشتر زیر خطر می برد و منجر به اختلال این چرخه یا خستگی آدرنال می شود.
کیسه صفرا و کبد درست کار نمی کنند
کیسه صفرا و کبد شما خیلی خوب کار نخواهند کرد. کارکرد نامناسب این دو عضو توانایی بدن شما برای دفع توکسین را کاهش می دهد و خطر بیماری کبد پر چرب را افزایش می دهد. این مسئله اختلال در دفع توکسین در بیماران تیروئیدی بسیار مسئله شایعی است.

ریزش مو
همانطور که گفتیم تیروئید روی متابولسیم و جذب مواد مغذی تأثیر دارد، بنابراین وقتی اختلال تیروئید دارد، احتمالا” دچار ریزش مو می شوید. مطمئن شوید برای سلامت مویتان، تیروئیدتان درست کار می کند.
علائمی که نشان می دهد عملکرد تیروئید شما مشکل داردعدم توازن هورمون استروژن
استروژن به شکل متابولیتی تولید می شود: استرون، استرادیول و استریول. توازن استروژن برای سلامت شما حیاتی است. وقتی تیروئید شما خوب کار نمی کند، نرخ متابولیک استروژن شما به هم خواهد خورد.

مشکلات مغزی
هیپوتیرویدیسیم با ترشح بد انتقال دهنده عصبی در ارتباط است و ریسک مشکلات ذهنی مانند افسردگی و اضطراب را افزایش می دهد. به این خاطر است که اثرات گیرنده های تیروئیدی در مغز نیز یافت شده. یک مطالعه در ۲۰۱۴ نشان داد، کسانی که افسردگی دارند، دچار اختلال تبدیل تیروئید بیشتری هستند.
گرم یا سرد بودن همیشگی
وقتی سطح هورمون تیروئید شما پایین است در کنترل دمای بدن شما تأثیر می گذارد. می تواند باعث شود، همیشه احساس سرما کنید، یا این که شب ها عرق کنید و گرمای ناگهانی به سراغ شما بیاید.

حالا باید چه کنید؟
همانطور که دیدید، برای سالم بودن عملکرد درست تیروئید بسیار مهم است. خیلی از مردم به طور غریزی می دانند که علارغم نتیجه آزمایش سالم، دچار مشکل تیروئید هستند. باید در مورد علائم مشکلات تیروئیدی که روی آزمایش خودشان را نشان نمی دهد به خوبی خود را آموزش دهید. معمولا” آزمایش هایی که برای کنترل تیروئید انجام می شود، کامل نیست.
مطمئن شوید که از آزمایش کامل و درست استفاده می کنید. اگر هم از دارو برای درمان مشکلات تیروئیدی استفاده می کنید اما نتیجه مناسبی نگرفته اید، حتما” مطمئن شوید چرا درمان شما خوب جواب نداده است؟ بدن شما یک سیستم کاملا” پیوسته است. بنابراین بسیار مهم است که اطمینان حاصل کنید، عملکرد هورمونی سالمی درون شما جریان دارد.

تغذیه نامناسب، کم تحرکی، کمبود ید، سابقه خانوداگی و استعمال دخانیات سبب اختلال در عملکرد غده و هورمون‌های تیروئید می‌شود.
 علائم کم‌کاری تیروئید یبوست، افسردگی، بزرگ شدن غده تیروئید، اختلالات هورمونی، کاهش سلامتی مو، کاهش عملکرد حافظه، خستگی، افزایش وزن و چاقی است. در مقابل، کاهش وزن سریع، افزایش اشتها، افزایش فشار خون، لرزش اندام‌ها، اختلالات هورمونی، بزرگ شدن غده تیروئید، تورم چشم و ضعف عضلانی از نشانه‌های پرکاری تیروئید است.
در اینجا به ۸ عامل پنهان بیماری‌های مرتبط با غده تیروئید اشاره می‌کنیم:
  1. دردهای مزمن و ادامه‌دار در ماهیچه‌ها و مفاصل بدن
  2. نفخ و تورم اعضای بدن
  3. لرزش اندام و احساس نگرانی و اضطراب در بیشتر شرایط
  4. افزایش و کاهش ناگهانی وزن
  5. تغییراتی در عملکرد مغز و بروز خستگی‌های مکرر و سرگیجه
  6. واکنش‌های غیرعادی به گرم و سرد شدن دمای اطراف، احساس گرما و سرمای شدید در بدن
  7. ریزش مو و بروز آکنه‌ در صورت
  8. به هم خوردن دوران اختلالات هورمونی در خانم‌ها یا توقف کامل آن

اختلالات تیروئید در زنان ۱۰ برابر شایع تر از مردان است. این اختلالات (تیروئید با دستگاه تناسلی) خود را به شکل کم کاری یا پر کاری تیروئید نشان می دهد . جالب توجه است که بدانید که عملکرد غده تیروئید با دستگاه تناسلی زنان ارتباط دارد.

تاثیر پرکاری و کم کاری تیروئید در دوران بارداری

غده تیروئید در جلوی نای قرار گرفته و برای ساختن هورمون های آن نیاز ضروری به ید است. همان طور که گفته می شود، اختلالات تیروئید در زنان ۱۰ برابر شایع تر از مردان است. این اختلالات خود را به شکل کم کاری یا پر کاری تیروئید نشان می دهند. از جمله عواملی که باعث این مشکل می شود می توان به کمبود ید، مسائل خود ایمنی، اشعه‌ درمانی در ناحیه سر و گردن و … اشاره کرد. از آن جا که عملکرد این غده با دستگاه تناسلی زنان ارتباط دارد، از دکتر ملیحه میر شه پناه جراح ومتخصص، خواستیم تا در این باره اطلاعاتی را در اختیار خوانندگان قرار دهند.

 تاثیر اختلال تیروئید با دستگاه تناسلی زنان

۱ – ناباروری که ناشی از اختلال تخمک گذاری است.

۲ – افزایش خطر سقط.

۳ – بی نظمی قاعدگی که بیشتر به صورت فاصله زیاد بین دوره های پریود است.

اثرات کم کاری و پرکاری تیروئید بر بارداری

۱ – کم هوشی جنین

۲ – کوتولگی جنین

اثرات پر کاری تیروئید در بارداری

۱ – عوارض پر کاری تیروئید در جنین

– در مواردی به پر کاری تیروئید جنین، و مواردی نیز به کم کاری تیروئید جنین، منجر می شود، ولی بیشتر نرمال است.

– مصرف داروهای مربوط به کنترل پر‌کاری تیروئید نیز می‌تواند در جنین عوارضی ایجاد کند.

–رشد نکردن کافی جنین

۲ – عوارض پر کاری تیروئید در مادر

مهم ترین عوارض پرکاری تیروئید عبارت است از، نارسایی قلبی، فشارخون بارداری، افزایش غیر طبیعی ضربان قلب، کاهش وزن با وجود تغذیه کافی.

عملکرد تیروئید در بعد از زایمان

معمولا یک پرکاری تیروئید گذرا، طی ۶ هفته بعد از زایمان دیده می شود که بعد از آن به کم کاری تبدیل می‌شود. علت این تغییرات التهاب تیروئید در دوران نفاسی است، که باید درمان شود. تشخیص تغییرات تیروئید در بارداری به علت ترشح هورمون های مشابه از جفت مشکل است. لذا زنان باید قبل از بارداری آزمایش تیروئید بدهند، تا هرگونه اختلال آن کنترل شود و سپس اقدام به بارداری کنند .

مبتلایان به کم کاری تیروئید چطور وزن کم کنند؟

مصرف غذای سالم، کنترل وزن و ورزش منظم، اجزای کلیدی از دست دادن وزن در تمام افراد هستند. اما اگر شما مبتلا به کم کاری تیروئید باشید، برای کنترل وزن، نقش غدد تیروئید را نباید نادیده بگیرید.

زمانی که غده تیروئید به اندازه کافی فعال نیست، کم کاری تیروئید بروز می کند که خود منجر به اضافه وزن و چاقی می شود. اکثر افرادی که دچار کم کاری تیروئید هستند از چاقی بی‌دلیل خود شکایت دارند و به دنبال راهی برای لاغری می‌گردند. درست است که در این وضعیت لاغر شدن کار چندان ساده‌ای نیست اما غیر ممکن هم نیست. اگر شما هم بدون دلیل چاق می ‌شوید امکان دارد با مشکل کم کالری تیروئید مواجه شده باشید که خودتان از آن بی ‌خبرید. بهتر است آزمایش خون بدهید و وضعیت تیروئیدتان را بررسی کنید.

برای مبتلایان به کم کاری تیروئید از دست دادن وزن به خاطر پایین بودن سطح هورمون فعال تیروئید یعنیT۳مشکل است. در واقع این هورمون برای تنظیم متابولسیم بدن بسیار قدرتمند عمل می کند.

به کسانی مبتلا به هیپوتیروئید یا کم کاری تیروئید هستند، توصیه می شود برای کاهش وزنشان مهمترین اقدام، درمان این بیماری باشد. با این حال انجام تغییراتی در شیوه زندگی در کنار این بیماری، از قبیل اتخاذ رژیم غذایی سالم، ورزش و برخی شیوه های دیگر به از دست دادن موثر وزن کمک می کند.

در این جا ۶ استراتژی کاهش وزن برای مبتلایان به کم کاری تیروئید معرفی شده است:

حذف گلوتن از رژیم غذایی: نکته مهم این است که گلوتن بالا در رژیم غذایی این بیماران با جذب ید در بدن آن ها تداخل دارد و منجر به سرکوب عملکرد تیروئید می شود. در این میان، ارتباط بین عدم تحمل گلوتن و اختلالات تیروئید طولانی مدت، شناخته شده است. آرد گندم مانند نان، پاستاها و کیک، جو، چاودار و جوی دو سر حاوی گلوتن هستند. البته سس های سالاد و شکلات را نیز باید به این لیست اضافه کرد. افراد مبتلا به کم کاری تیروئید باید هنگام خرید مواد غذایی به برچسب آنها دقت کرده و مواد غذایی بدون گلوتن را انتخاب کنند.

پرش از کربوهیدرات های ساده و قند: توصیه متخصصان، اتخاذ یک رژیم غذایی حاوی کربوهیدرات های ساده بسیار اندک و کربوهیدرات های پیچیده فراوان است. قندهای ساده موجود در نشاسته ها، آب نبات و نوشیدنی های شیرین بعلاوه نان سفید، باید تقریبا در مبتلایان به کم کاری تیروئید حذف شوند و جای خود را به کربوهیدرات های پیچیده مانند نان کامل و غلات کامل بعلاوه میوه ها و سبزیجات دهند. اجتناب از کربوهیدرات های ساده به کاهش تولید سیتوکین که یک پروتئین منجر به التهاب در بدن است، کمک می کند.

مصرف غذاهای ضد التهاب: غذاهای ضد التهاب می توانند باعث کاهش درد و افسردگی شوند که همگی به افزایش خطر ابتلا به کم کاری تیروئید کمک می کنند. غذاهای ضد التهاب در واقع به تسکین سیستم ایمنی بدن کمک می کنند. این غذاها شامل سبزیجات تیره رنگ، گوجه فرنگی، ماهی های چرب، آجیل، میوه، روغن زیتون، و … است.

مصرف وعده های غذایی کوچک تر: کم کاری تیروئید عملکرد دستگاه گوارش را کند می کند. در این میان خوردن وعده های غذایی کوچکتر حاوی ریز مغذی ها، پروتئین های با کیفیت، کربوهیدرات های پیچیده و چربی های سالم، منجر به تعادل قند خون و جلوگیری از اضافه وزن می شود.

ورزش: همان طور که گفتیم مشکل کم کاری تیروئید باعث کاهش متابولیسم یا همان سوخت و ساز بدن می‌ شود. حتی بعد از اینکه تیروئید دوباره شروع به عملکرد درست می‌ کند باز در بیشتر موارد متابولیسم نمی‌ تواند به وضعیت قبلی خود برگردد. برای همین لازم است که نه تنها به فکر تنظیم برنامه‌ غذایی باشید بلکه باید انجام حرکات ورزشی منظم را نیز در برنامه‌ی روزانه ‌تان بگنجانید و بیشتر از هر زمان دیگر به فکر افزایش متابولیسم بدنتان باشید. شاید پیش از این مشکل، ۳ جلسه ورزش در هفته کافی بود تا وزنتان کاهش پیدا کرده و عضلاتتان تقویت شود؛ اما بعد از ابتلا به کم کاری تیروئید این جلسات کافی نخواهد بود. در واقع شما به ۴ یا ۵ جلسه ورزش هفتگی نیاز دارید تا به نتایج دلخواهتان برسید. در نظر بگیرید که بیشتر ورزش‌های مربوط به تقویت قلب و عروق انجام دهید.

مصرف داروهای تیروئید: در نظر داشته باشید که داروهای تیروئید باید با معده خالی و با آب فراوان میل شوند. این داروها را با هیچ داروی دیگری میل نکنید و حداقل آنها را ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از مصرف صبحانه استفاده کنید. اگر سطوح هورمون های تیروئید هنوز با وجود مصرف داروها به میزان نرمال نرسیده باشد، ممکن است توانایی شما را برای کاهش وزن موثر تحت تاثیر قرار دهد. در این زمان نیاز است با پزشک تان درباره تنظیمات درمانی برای موفقیت در کاهش وزن مشورت کنید.

منبع:

سایت نمناک

گروه سلامت سیمرغ